---రాష్ట్రపతి సమక్షంలో మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలకు ప్రోత్సాహం
---28 రాష్ట్రాల రుచులతో ఇండియా ఫుడ్ కోర్ట్
---మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలకు మార్కెటింగ్ శిక్షణ
---34 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల నుంచి మహిళలు
---650కి పైగా స్టాళ్లు.. దేశీయ ఉత్పత్తుల ప్రదర్శన


విజయవాడ : గ్రామీణ మహిళల ఆర్థిక స్వావలంబనకు, స్థానిక ఉత్పత్తులకు జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు తీసుకొచ్చే లక్ష్యంతో విజయవాడలో నేషనల్ సరస్ ఆజీవిక మేళా-2026 నిర్వహణకు ఏర్పాట్లు పూర్తయ్యాయి. ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్ ప్రాంతం వెలుపల తొలిసారిగా జాతీయ స్థాయి సరస్ మేళాను నిర్వహిస్తుండటం ఈ కార్యక్రమానికి ప్రత్యేకతగా నిలుస్తోంది.
విజయవాడలోని కృష్ణా నదీ తీరాన ఉన్న పున్నమి ఘాట్ వేదికగా అక్టోబర్ 15 నుంచి ఈ మేళా ప్రారంభం కానుంది. రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ఈ కార్యక్రమాన్ని అధికారికంగా ప్రారంభించనున్నారు. కేంద్ర వ్యవసాయ, రైతు సంక్షేమ, గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ చొరవతో నిర్వహిస్తున్న ఈ మేళా గ్రామీణ మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలకు తమ ఉత్పత్తులను దేశవ్యాప్తంగా పరిచయం చేసుకునేందుకు గొప్ప అవకాశాన్ని కల్పించనుంది.సాధారణంగా జాతీయ స్థాయిలో నిర్వహించే కార్యక్రమాలను ఢిల్లీ పరిసర ప్రాంతాలకే పరిమితం చేయకుండా దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలకు విస్తరించాలనే లక్ష్యంలో భాగంగా విజయవాడను సరస్ మేళా వేదికగా ఎంపిక చేశారు. ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలో గ్రామీణాభివృద్ధి, మహిళా సాధికారతకు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్న కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ కార్యక్రమం ద్వారా గ్రామీణ మహిళల ప్రతిభను మరింత విస్తృతంగా ప్రజలకు చేరువ చేయాలని భావిస్తోంది.ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్ వెలుపల తొలిసారిగా ఈ స్థాయి జాతీయ సరస్ మేళా నిర్వహిస్తుండటంతో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కూడా ప్రాధాన్యం లభించింది. దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, ఆహారపు అలవాట్లు, హస్తకళలు, చేనేత ఉత్పత్తులు ఒకే వేదికపై కనిపించనున్నాయి. అందుకే కృష్ణా నదీ తీరంలో ఏర్పాటు కానున్న ఈ మేళాను ‘మినీ ఇండియా’గా అభివర్ణించవచ్చు.దీన్‌దయాళ్ అంత్యోదయ యోజన-జాతీయ గ్రామీణ జీవనోపాధి మిషన్ ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రామీణ పేదరిక నిర్మూలన సంస్థ  సహకారంతో ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు. దేశంలోని 34 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల నుంచి సుమారు 1,000 మంది మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలు, చేతివృత్తుల కళాకారులు ఇందులో పాల్గొంటున్నారు.వీరిలో స్వయం సహాయక సంఘాల ద్వారా ఉపాధి పొందుతున్న మహిళలు, సంప్రదాయ కళలను కొనసాగిస్తున్న కళాకారులు, ఇంటి వద్దే ఉత్పత్తులు తయారు చేస్తూ ఆదాయం సంపాదిస్తున్న మహిళలు ఉన్నారు. తమ ప్రాంతాల్లో తయారయ్యే ఉత్పత్తులను పెద్ద మార్కెట్‌కు పరిచయం చేసుకోవడం, వినియోగదారుల అభిరుచులను తెలుసుకోవడం, కొత్త వ్యాపార సంబంధాలను ఏర్పరచుకోవడం వీరికి ఈ మేళా ద్వారా సాధ్యమవుతుంది.సరస్ మేళాలో 650కి పైగా స్టాళ్లను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. సంప్రదాయ చేనేత వస్త్రాలు, హస్తకళలు, సేంద్రియ ఉత్పత్తులు, గృహోపకరణాలు, ప్రాంతీయ ప్రత్యేకత కలిగిన వస్తువులు ఇక్కడ అందుబాటులో ఉండనున్నాయి. దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలకు చెందిన మహిళలు తమ ఉత్పత్తులను నేరుగా వినియోగదారులకు పరిచయం చేసే అవకాశం పొందనున్నారు.స్థానికంగా తయారయ్యే వస్తువులకు మార్కెటింగ్ సదుపాయాలు లేకపోవడం, మధ్యవర్తులపై ఆధారపడాల్సి రావడం, సరైన ధర లభించకపోవడం గ్రామీణ మహిళలు ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన సమస్యలు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో జాతీయ స్థాయి మేళాలు వారికి నేరుగా విక్రయాలు జరిపేందుకు, ఉత్పత్తుల నాణ్యతను ప్రదర్శించేందుకు ఉపయోగపడతాయి. వినియోగదారుల నుంచి వచ్చే స్పందన ఆధారంగా ఉత్పత్తుల్లో మార్పులు చేసుకోవడానికి కూడా వీలుంటుంది.మహిళల ఆర్థిక సాధికారతలో ‘లక్షపతి దీదీ’ కార్యక్రమం కీలకమైనది. స్వయం సహాయక సంఘాలతో అనుసంధానమైన మహిళలు స్థిరమైన జీవనోపాధి ద్వారా సంవత్సరానికి కనీసం లక్ష రూపాయల కుటుంబ ఆదాయాన్ని సాధించే స్థాయికి చేరుకోవడమే ఈ కార్యక్రమం ప్రధాన ఉద్దేశం.ఈ జాతీయ సంకల్పంలో భాగంగా దేశవ్యాప్తంగా ఆరు కోట్ల లక్షపతి దీదీలను సృష్టించాలనే లక్ష్యాన్ని ప్రజలకు వివరించనున్నారు. సరస్ మేళా ప్రారంభ కార్యక్రమంలో ‘లక్షపతి దీదీ సంకలనం’, ‘సారస్ శక్తి అప్లికేషన్’లను ప్రారంభించేందుకు ఏర్పాట్లు చేసినట్లు నిర్వాహకులు వెల్లడించారు.
                   మహిళలకు కేవలం ఆర్థిక సహాయం అందించడం మాత్రమే కాకుండా, వారి వ్యాపారాలను అభివృద్ధి చేసుకునే నైపుణ్యాలు, మార్కెట్ పరిజ్ఞానం, స్వతంత్రంగా ఆదాయం సంపాదించే అవకాశాలు కల్పించడం ఈ ప్రయత్నాల్లో ముఖ్యమైన అంశాలు. మహిళల ఆదాయం పెరిగితే కుటుంబాల ఆర్థిక పరిస్థితి మెరుగుపడటంతో పాటు గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కూడా బలం చేకూరుతుంది.ఈ మేళాలో ఉత్పత్తుల విక్రయాలకే పరిమితం కాకుండా మహిళల వ్యాపార నైపుణ్యాలను పెంపొందించేందుకు ప్రత్యేక పెవిలియన్లు ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. లక్షపతి దీదీ పెవిలియన్, నాలెడ్జ్ పెవిలియన్, కన్వర్జెన్స్ పెవిలియన్, లైవ్ డెమాన్‌స్ట్రేషన్ పెవిలియన్ ఈ కార్యక్రమంలో ప్రత్యేక ఆకర్షణలుగా నిలవనున్నాయి.కుండల తయారీ, ఎంబ్రాయిడరీ, నేత తదితర సంప్రదాయ చేతివృత్తులకు సంబంధించిన ప్రత్యక్ష ప్రదర్శనలు సందర్శకులను ఆకట్టుకోనున్నాయి. మహిళలు తమ నైపుణ్యాలను ఇతరులకు పరిచయం చేసుకునేందుకు, సంప్రదాయ కళలను భవిష్యత్ తరాలకు అందించేందుకు ఇవి దోహదపడతాయి.అమెజాన్, ఫ్లిప్‌కార్ట్, నాబార్డ్ తదితర సంస్థలకు చెందిన నిపుణుల ద్వారా ప్యాకేజింగ్, బ్రాండింగ్, ఈ-కామర్స్ వంటి అంశాలపై శిక్షణ అందించనున్నారు. ఉత్పత్తులను ఆకర్షణీయంగా ప్యాక్ చేయడం, వాటికి ప్రత్యేక బ్రాండ్ గుర్తింపు తీసుకురావడం, ఆన్‌లైన్ ద్వారా వినియోగదారులకు చేరవేయడం వంటి అంశాలపై అవగాహన పెంపొందించనున్నారు.సరస్ మేళాలో మరో ప్రధాన ఆకర్షణ ఇండియా ఫుడ్ కోర్ట్. 28 రాష్ట్రాలకు చెందిన 200 మందికి పైగా మహిళా చెఫ్‌లు ప్రాంతీయ వంటకాలను ప్రత్యక్షంగా తయారు చేసి సందర్శకులకు అందించనున్నారు. ఆయా ప్రాంతాలకు ప్రత్యేకమైన మసాలాలు, వంట పద్ధతులు, సంప్రదాయ రుచులను ఒకే చోట ఆస్వాదించే అవకాశం కలగనుంది.లిట్టి చోఖా, హైదరాబాదీ దమ్ బిర్యానీ, మక్కే ది రోటీ-సర్సన్ కా సాగ్ వంటి ప్రసిద్ధ వంటకాలు ఈ ఫుడ్ కోర్ట్‌లో ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలవనున్నాయి. ఆహారం ద్వారా దేశంలోని భిన్న సంస్కృతులను పరిచయం చేయడంతో పాటు, వంట నైపుణ్యాలను జీవనోపాధిగా మార్చుకున్న మహిళలకు కూడా ఈ వేదిక ఉపయోగపడుతుంది.అక్టోబర్ 15న జరిగే ప్రారంభ కార్యక్రమంలో రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ముతో పాటు కేంద్ర మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్, ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడు, ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కల్యాణ్, రాష్ట్ర గవర్నర్ జస్టిస్ అబ్దుల్ నజీర్ తదితర ప్రముఖులు పాల్గొననున్నట్లు ప్రకటనలో పేర్కొన్నారు.రాష్ట్రపతి మేళాలోని స్టాళ్లను సందర్శించి మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలతో మాట్లాడటం, వివిధ రాష్ట్రాలకు చెందిన లక్షపతి దీదీలతో కలిసి భోజనం చేయడం వంటి కార్యక్రమాలు కూడా ప్రతిపాదించారు. దేశంలోని గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మహిళలు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలు, వారు సాధిస్తున్న విజయాలు, వారి ఉత్పత్తులకు మార్కెట్ కల్పించాల్సిన అవసరంపై ఈ కార్యక్రమం దృష్టి సారించనుంది.దేశీయ ఉత్పత్తులను కొనుగోలు చేయడం, స్థానిక కళాకారులను ప్రోత్సహించడం, గ్రామీణ మహిళలు తయారు చేసిన వస్తువులకు మార్కెట్ కల్పించడం ‘వోకల్ ఫర్ లోకల్’, ‘ఆత్మనిర్భర్ భారత్’ లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఉంటాయి. సరస్ మేళా ద్వారా వినియోగదారులు నేరుగా ఉత్పత్తిదారులను కలుసుకునే అవకాశం లభించనుంది.ఈ తరహా కార్యక్రమాల విజయాన్ని కేవలం సందర్శకుల సంఖ్యతో కాకుండా, మహిళలకు లభించిన వ్యాపార అవకాశాలు, ఉత్పత్తుల విక్రయాలు, ఏర్పడిన మార్కెట్ సంబంధాలు, మేళా అనంతరం కొనసాగిన ఆదాయ మార్గాల ఆధారంగా కూడా అంచనా వేయాల్సి ఉంటుంది. ఆ దిశగా సరస్ మేళా గ్రామీణ మహిళల జీవనోపాధికి దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాలను అందిస్తుందనే ఆశాభావం వ్యక్తమవుతోంది.మొత్తంగా నేషనల్ సరస్ ఆజీవిక మేళా-2026 గ్రామీణ మహిళల ప్రతిభను దేశవ్యాప్తంగా పరిచయం చేసే కీలక వేదికగా నిలవనుంది. సంప్రదాయ కళలు, చేనేత, ఆహార ఉత్పత్తులు, స్వయం సహాయక సంఘాల వ్యాపారాలకు కొత్త అవకాశాలు కల్పించడంతో పాటు మహిళల్లో ఆర్థిక స్వావలంబనను పెంపొందించేందుకు దోహదపడనుంది.దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల మహిళలు తమ ఉత్పత్తులతో విజయవాడకు చేరుకోవడం, కృష్ణా నదీ తీరంలో విభిన్న సంస్కృతులు ఒకే వేదికపై కలుసుకోవడం ఈ మేళాకు ప్రత్యేకతను తీసుకొస్తున్నాయి. స్థానిక ఉత్పత్తులకు ప్రోత్సాహం లభించి, మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలకు స్థిరమైన మార్కెట్ అవకాశాలు ఏర్పడితే ఈ కార్యక్రమం గ్రామీణాభివృద్ధిలో మరింత విస్తృతమైన ప్రభావాన్ని చూపే అవకాశం ఉంది.